គណៈកម្មាធិការវិទ្យាសាស្រ្ត និង តម្រង់ទិសយុទ្ធសាស្ត្រ (SOC) នៃ IRD ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ

វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ (IRD) ជាស្ថាប័នស្រាវជ្រាវសាធារណៈមួយរបស់បារាំង គាំទ្រគំរូដើមនៃភាពជាដៃគូវិទ្យាសាស្ត្រ ប្រកបដោយសមធម៌ និងអន្តរកម្មសិក្សា ផ្អែកលើពលរដ្ឋ និងវិទ្យសាស្រ្តប្រកបដោយនិរន្តរភាព បានប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការសម្រេចបាននូវគោលដៅ នៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ទិដ្ឋភាពទាំងនេះ គឺជាចំណុចផ្តោតសំខាន់នៃការពិភាក្សានៅថ្ងៃទី 7 និង ទី8 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2021 នៅក្នុងច្បាប់វិន័យ និងសកម្មភាពស្រាវជ្រាវផ្សេងៗគ្នា ដែល IRD ត្រូវបានចូលរួមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ក្នុងឱកាសនៃថ្ងៃទាំងនេះ សិក្ខាសាលាមួយ “ឆ្ពោះទៅរកបណ្តាញស្រាវជ្រាវសម្រាប់និរន្តរភាពនៃវារីវប្បកម្មនៅកម្ពុជា” ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី 7 ខែធ្នូ នៅបរិវេណវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសកម្ពុជា (ITC)។

ការផ្លាស់ប្តូររយៈពេលកន្លះថ្ងៃនេះត្រូវបានឧបត្ថម្ភដោយក្រុមស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិGDRI ASACHA, (https://asacha-gdri.com) ។

GDRI-South “ASACHA” បង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញមួយនៃស្ថាប័នចំនួន 25 មកពីបណ្តាប្រទេសភាគខាងត្បូងចំនួន 7 ក្នុងគោលបំណងដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការផ្លាស់ប្តូរ កសិ-អេកូឡូស៊ីនៃវារីវប្បកម្មត្រូពិច ដោយការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការខាងជើង-ខាងត្បូង-ខាងត្បូង តាមរយៈការចែករំលែកសកម្មភាពវិទ្យាសាស្ត្រ។ ដូច្នេះ គោលបំណងនៃ GDRI-South នេះ គឺដើម្បីបង្រួមចូលគ្នាឲ្យបានកាន់តែប្រសើរនូវចំណេះដឹង និងជំនាញ ដែលទទួលបានដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងភាគីពាក់ព័ន្ធ នៅក្នុងវារីវប្បកម្មត្រូពិច ដើម្បីបង្កើតវិធីសាស្រ្តទូទៅមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ប្រពលវប្បកម្មអេកូឡូស៊ី និងដើម្បីលើកកម្ពស់ការរួមបញ្ចូលប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី នៃវារីវប្បកម្មឲ្យបានកាន់តែប្រសើរ នៅក្នុងបរិបទសង្គម-អេកូឡូស៊ីផ្សេងៗគ្នា។

សិក្ខាសាលានេះត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយ D. Caruso (IRD) និង S. Thay (FiA DAD) ក្នុងវត្តមាន (ពីចម្ងាយ) របស់ Emma Rochelle-Newal ប្រធាននាយកដ្ឋាន IRD Eco BIO ។

ស្ថាប័នដែលចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតុមូលមានដូចតទៅ៖

រដ្ឋបាលជលផល (FIA), ស្ថានទូតបារាំង, នាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្ម (DAD), អង្គការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNIDO), សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម (RUA); វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសកម្ពុជា (ITC), ទីភ្នាក់ងារបារាំងដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ (AFD), WorldFish, អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល APDRA និង អង្គការត្រូសត្រាយនៃកម្ពុជា(TCO), អង្គការស្រាវជ្រាវ និងសហប្រតិបត្តិការកសិកម្មបារាំង (CIRAD); អ្នកជំនាញក្នុងស្រុក និងសមាជិកនៃក្រុមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ASACHA ផ្សេងទៀត។

បន្ទាប់ពីការណែនាំអំពីសារៈសំខាន់នៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវ លើវារីវប្បកម្មក្នុងតំបន់ត្រូពិច វាត្រូវបានឯកភាពថា ការលេចចេញនូវការស្រាវជ្រាវលើវារីវប្បកម្ម គឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកទេស និងនិរន្តរភាពនៃវិស័យវារីវប្បកម្ម ប៉ុន្តែក៏មានការកែលម្អដ៏សមស្របនៃការបង្កើតថ្មីសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។

ដើម្បីឆ្លុះបង្ហាញពីផ្លូវសម្រាប់សកម្មភាពវិទ្យាសាស្ត្រ បទបង្ហាញខ្លីៗទាំងនេះបានធ្វើដូចតទៅនេះ៖

  • ប្រព័ន្ធផលិតកម្មអាហារតាមបែបផែនជារង្វង់  – តួនាទីរបស់វារីវប្បកម្ម ដោយ K. KABIR CIRAD – ISEM
  • ភាពធន់នឹងថ្នាំសំលាប់មេរោគ និងវារីវប្បកម្ម ដោយ C. PENG ITC
  • ចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើការសិក្សាស្រាវជ្រាវវារីវប្បកម្ម និងគម្រោងដែលពាក់ព័ន្ធ ដោយ S. FREED WorldFish
  • ត្រីសម្រាប់អាហារូបត្ថម្ភ និងសុខភាពនៅកម្ពុជា ដោយ J. Berger F. T. Wieringa IRD- Qualisud • វេទិកាបច្ចេកវិទ្យាអាហារ និងវិធីសាស្រ្តសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់វា សម្រាប់និរន្តរភាពជលផលនៅកម្ពុជា ដោយលោក កង ស៊ីន អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងចាប់ត្រី CAPFish

គោលបំណងនៃកិច្ចប្រជុំនេះគឺដើម្បី ពិភាក្សា បង្កើត និងចែករំលែកប្រធានបទវិទ្យាសាស្ត្រ និងសំណើស្រាវជ្រាវនៃចំណាប់អារម្មណ៍ចំពោះ ការអភិវឌ្ឍវារីវប្បកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព នៅកម្ពុជា។

ជាក់ស្តែង ចាប់តាំងពីការពិភាក្សាតុមូលរវាងអ្នកចូលរួមទាំងឡាយ សំណើចំនួនបួនបានលេចចេញជាប្រធានបទវិទ្យាសាស្ត្រសំខាន់ៗដែលនឹងត្រូវរៀបចំអនុវត្ត។

1) បរិស្ថានវិទ្យា ជាពិសេសពីរបៀបអភិវឌ្ឍគុណភាពបែបផែនជារង្វង់ នៃស្រះវារីវប្បកម្ម និងលើកកម្ពស់ IAA (កសិកម្មវារីវប្បកម្មរួមបញ្ចូលគ្នា) ។ ចំណាប់អារម្មណ៍លើការសិក្សាស្តីអំពីការប្រមូលផ្តុំត្រី និងលំហូរនៃអាហារូបត្ថម្ភ នៅក្នុងប្រព័ន្ធទាំងនេះត្រូវបានបង្ហាញ។ 

2) ការចិញ្ចឹមប្រភេទពូជសត្វតូចៗក្នុងស្រុក (SNS) និងការចិញ្ចឹមជីវិតបែបវារីវប្បកម្ម

ការចិញ្ចឹមប្រភេទពូជសត្វតូចៗសម្រាប់ការធ្វើកសិកម្មចិញ្ចឹមជីវិត អាចផ្តល់ធនធានស្បៀងអាហារបន្ថែម និងប្រាក់ចំណូលសម្រាប់វណ្ណៈកសិករក្រីក្រ។ គុណភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់ត្រីទាំងនេះគឺល្អឥតខ្ចោះ ហើយជំនាញនៃការធ្វើកសិកម្មចិញ្ចឹមត្រីអាចរួមចំណែកក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ជាពិសេសចំពោះកុមារ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។

3) យន្តការនៃភាពធន់នឹងថ្នាំសំលាប់មេរោគ (MAR) និងគោលគំនិតសុខភាពតែមួយក្នុងវារីវប្បកម្ម

ភាពធន់នឹងថ្នាំសំលាប់មេរោគក្នុងវារីវប្បកម្ម និងផលិតផលជលផលក៏ជាអាទិភាពមួយផងដែរ។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ គួរតែផ្តោតទៅលើការសិក្សា អំពីភាពធន់នឹងថ្នាំសំលាប់មេរោគ នៅក្នុងបាក់តេរី (sentinel bacteria) ពីបរិស្ថានទឹក ដើម្បីផ្តល់ជាសញ្ញាឲ្យបានមុនពេលកំណត់ទៅដល់អភិបាលកិច្ច។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឧបករណ៍ថ្មី (ពន្ធុវិទ្យា និងមេតាហ្សែន) គួរតែផ្តល់នូវការយល់ដឹងឲ្យបានកាន់តែប្រសើរខ្លាំងឡើង អំពីយន្តការនៃភាពធន់នឹងថ្នាំសំលាប់មេរោគនៅក្នុងបរិស្ថានទឹក។

4) ភាពចម្រុះ និង ចំនួនពន្ធុនៃពពូជសត្វក្នុងទឹក

ការសិក្សាអំពីភាពចម្រុះ និងពន្ធុនៃប្រភេទពូជសត្វទឹកក្នុងវាលស្រែ មិនត្រូវបានអនុវត្តឡើងដោយប្រព័ន្ធ ដែលសម្របតាមសកម្មភាពរបស់មនុស្ស នៅក្នុងបរិស្ថានកសិកម្មទាំងនេះទេ។ តំបន់ទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដែលជាកន្លែងបង្កាត់និងថែទាំកូនត្រី និងជាទីជម្រករបស់ត្រីធម្មជាតិ និងជាធនធានប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី (បង្គាទឹកសាប ក្តាម ត្រីតូចៗ និងដង្កូវទឹក) តំណាងឱ្យការរួមចំណែកដ៏សំខាន់បំផុតចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហាររបស់ប្រជាជននៅតាមជនបទ។ សារពើភ័ណ្ឌដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ និងការប៉ាន់ប្រមាណនៃធនធាន គឺរឹតតែចាំបាច់ទៅទៀត ដោយពិចារណាឲ្យឃើញទៅប្រភេទសត្វទាំងនេះ ពឹងផ្អែកលើបរិស្ថានទាំងនេះ វាហាក់ដូចជាមានភាពខ្វះខាតក្នុងល្បឿនមួយដ៏លឿន។

ការពិភាក្សាក៏បានផ្តោតផងដែរទៅលើគោលបំណងដែលឱ្យដាក់ដំណើរការ ការផ្តល់មូលនិធិដែលអាចធ្វើទៅបាន ការបណ្តុះបណ្តាល និងកិច្ចសហការគ្នាជាមួយនឹងអ្នកលេងផ្នែកសិក្សាស្រាវជ្រាវវារីវប្បកម្ម។ ការសន្យា និងទិសដៅសកម្មភាពជាក់ស្តែងកំពុងត្រូវបានរុករករួចហើយ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើស្រាវជ្រាវទាំងនេះ រួមទាំងតាមរយៈគម្រោង AquaCAM ផងដែរ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន និងសំណើដែលជាលទ្ធផលចេញពីថ្ងៃនេះ ត្រូវបានធ្វើការទំនាក់ទំនងនៅថ្ងៃបន្ទាប់ ថ្ងៃទី 8 ខែធ្នូ ទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាវិទ្យាសាស្ត្រ IRD ក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គ ដែលប្រធានបទ និងសកម្មភាពសហការស្រាវជ្រាវនានា ត្រូវបានធ្វើការបង្ហាញដោយអ្នកស្រាវជ្រាវ IRD និងដៃគូកម្ពុជា។

ក្នុងចំណោមកិច្ចអន្តរាគមន៍នេះ លោកបណ្ឌិត ហាវ វិសិដ្ឋ លោក ហាវ វិសិដ្ឋ អនុប្រធានរដ្ឋបាលជលផល បន្ទាប់ពីធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញមួយភ្លែត អំពីតួនាទីនៃជលផល និងវារីវប្បកម្មនៅកម្ពុជា បានឆ្លុះបង្ហាញឲ្យឃើញពីឱកាសនានា ប៉ុន្តែក៏បានឆ្លុះបង្ហាញឲ្យឃើញពីបញ្ហាទាំងឡាយ ដែលវារីវប្បកម្មត្រូវប្រឈមមុខផងដែរ។ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរ អំពីសារៈសំខាន់នៃសកម្មភាពស្រាវជ្រាវ និងការរួមចំណែកនៃការបង្កើតថ្មី គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តភាពនៃវារីវប្បកម្ម ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាតិ និងអន្តរជាតិ គឺជាកត្តាជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់រឿងនេះ។

< °))))))<

ការស្រាវជ្រាវលើភាពធន់នឹងថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចនៅក្នុងវារីវប្បកម្ម

នៅថ្ងៃទី 27 ខែធ្នូ ក្រុមការងារ ITC បានដឹកនាំដោយលោកស្រីបណ្ឌិត ប៉េង និងបានចុះជួយដោយក្រុមរដ្ឋបាលជលផល បានអនុវត្តការយកសំណាកនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម។ សំណាកចំនួន 71 (ត្រី ទឹក និងដីល្បាប់) ត្រូវបានគេយកចេញពីស្រះកសិកម្ម ហើយកិច្ចការនេះ នឹងផ្តល់នូវការងារពិសោធន៍ និងការវិភាគជាច្រើន សម្រាប់និស្សិត ITC និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រវ័យក្មេង ដើម្បីញែកប្រភេទពូជបាក់តេរី (Sentinel bacteria) កំណត់អត្តសញ្ញាណពួកវា និងសិក្សាពីទម្រង់នៃភាពធន់នឹងថ្នាំសំលាប់មេរោគរបស់ពួកវា។